Tłusty czwartek

Tłusty czwartek to popularne polskie święto obyczajowe wyznaczające początek ostatniego tygodnia karnawału i stanowiące zapowiedź nadchodzącego Wielkiego Postu. Tego dnia w całej Polsce panuje zwyczaj masowego spożywania pączków, faworków oraz innych smażonych w głębokim tłuszczu słodkości.

Zwyczaj ten wywodzi się jeszcze z tradycji pogańskich, gdy w dobie przełomu zimy i wiosny urządzano huczne uczty z dużą ilością tłustych potraw oraz wina. Pierwowzorem dzisiejszych pączków były twarde kulki z ciasta chlebowego nadziewane słoniną lub boczkiem i smażone na łoju, które traktowano jako zagryzkę do alkoholu.

W Polsce obyczaj ten utrwalił się w średniowieczu. Dopiero w XVI wieku na stołach zaczęły pojawiać się pierwsze słodkie wypieki z ciasta drożdżowego, a w XVIII wieku, dzięki ulepszonym recepturom z użyciem drożdży, pączki zyskały znaną do dziś puszystość i okrągły kształt.

Centralnym punktem świętowania jest spożywanie pączków – najchętniej klasycznych, nadziewanych konfiturą z róż lub powidłami śliwkowymi, zwieńczonych lukrem i skórką pomarańczową. Obok nich popularnością cieszą się faworki, nazywane w zależności od regionu chrustem lub chruścikami. Od wczesnych godzin porannych przed renomowanymi cukierniami i piekarniami tworzą się długie kolejki, a przysmaki trafiają do biur, szkół i domów. Według tradycyjnego przesądu zjedzenie przynajmniej jednego pączka w Tłusty Czwartek ma zapewnić pomyślność i powodzenie na cały rok.